poniedziałek, 30 lipca 2018

Jak zatrzymać czas - Matt Haig


Tytuł: Jak zatrzymać czas
Wydawnictwo: Zysk i Sk-a
Data wydania: 16 kwietnia 2018  
Autor: Matt Haig
Liczba stron: 426

Lęk przed nieuchronnym upływem czasu tkwi głęboko w każdym człowieku. Boimy się starości i związanej z nią słabości. Boimy się śmierci i tego, co następuje po niej. Nienagannie i z uśmiechem ukrywamy pojawiające się kącikach oczu zmarszczki, dziękując w duchu naszemu zaprzyjaźnionemu chirurgowi plastycznemu i jego godnym pozazdroszczenia  umiejętnościom. Jednak przed czasem nie można uciec. Czas i tak nas dogoni, żłobiąc w skórze kolejne zmarszczki, odbierając nam resztki energii i wigoru. 

Tom Hazard, wbrew ogólnemu trendowi, ma za dużo czasu. Od setek lat mężczyzna skrywa głęboko w sobie przerażający sekret Choć z pozoru wygląda na przeciętnego czterdziestokilkulatka, w rzeczywistości żyje już od setek lat, zmieniając co jakiś czas swoją tożsamość. A wszystko po to, by w trosce o własne bezpieczeństwo, ukryć swoją przypadłość. Mężczyzna, jako nastolatek, przestał się starzeć, a mówiąc ściślej, jego organizm starzeje się bardzo, bardzo powoli – w ciągu piętnastu lat zaledwie o jeden rok. 

Ta nieodkryta i tajemnicza choroba zaczęła wzbudzać zainteresowanie otoczenia, w którym wychowywał się Tom. W czasach powszechnej egzekucji oraz palenia czarownic na stosie, w czasach zabobonów, ciemnoty ludzkiej, wiary w magię i siły nieczyste, rodzina chłopca zaczęła być piętnowana i prześladowana przez jego dziwną przypadłość, a matka chłopca nieprzypadkowo została oskarżona o czary. Śmierć ukochanej matki stała się dla nastoletniego chłopca ogromnym ciężarem, uświadamiając mu z całym impetem o niebezpieczeństwie i przekleństwie jego przypadłości. Zmuszony do nieustannego zmieniania miejsca pobytu, Tom próbuje żyć tak, by nie wzbudzać nadmiernego zainteresowania otoczenia.

W końcu młodzieniec dołącza do sekretnego Stowarzyszenia Albatrosów, zrzeszających ludzi podobnych do niego – alb, które mimo upływu czasu, pozostają wciąż młode i silne. Grupa ta ma na celu utrzymać w tajemnicy istnienie choroby długowieczności, wspierając swoich członków i gwarantując im dostatnie, choć niepozbawione wad, życie. Jednak w chwili, gdy Tom przyłącza się do stowarzyszenia, jego życie zaczyna tracić na intensywności: kolorowe barwy codzienności szarzeją, a zasady sekretnej grupy zaczynają mężczyznę mocno uwierać. W końcu nadrzędną ideą stowarzyszenia jest życie w pojedynkę, bez ulegania miłosnym uniesieniom i romantycznym porywom serca. Wszystkie zasady stają się dla Toma mało  istotne w chwili, gdy poznaje w Londynie piękną nauczycielkę, która zdaje się nadmiernie zainteresowana jego postacią…

Nostalgiczna, melancholijna, mocno filozoficzna książka o istocie czasu, o człowieku i jego naturze, w końcu i o życiu w ogóle – tak w paru słowach można opisać powieść „Jak zatrzymać czas” Matta Haiga. Autor stworzył niebanalną, a przy tym niesamowicie subtelną opowieść, obnażającą ludzkie przywary, zmuszającą do refleksji nad kondycją świata, nad istotą czasu, który zamyka się jak krąg. Zapatrzeni w przyszłość, nie zauważamy piękna teraźniejszości. Niepogodzeni z przeszłością, nie potrafimy udźwignąć tego, co tu i teraz. Już dawno żadna książka beletrystyczna nie stanowiła tak dużego źródła niesamowitych cytatów. Autor maluje wręcz słowem, tworząc piękne literackie kolaże i obrazy. 

Tom, z racji swojego wieku, przeżył ogromny kawał historii. Dzięki wplecionym w powieść migawkom z życia bohatera, możemy doświadczyć bogactwa jego przygód. Mamy niesamowitą okazję poznać mężczyznę w chwili, gdy występował u boku słynnego Szekspira na londyńskiej scenie teatralnej, w czasach, gdy teatr bez względu na status społeczny stanowił największą rozrywkę mieszkańców, w czasie, gdy przemierzał niebezpieczne wody z kapitanem Cookiem czy w końcu, gdy przy trunku miło gawędził z zdziecinniałym Fitzgeraldem o jego najnowszej opowieści. Te wszystkie historyczne sceny u boku doskonale nam znanych postaci, choć stanowią jedynie ułamek opowieści, składają się na niezwykłość całej książki.

Autor sprawnie przeplata z sobą teraźniejszość i przeszłość bohatera, dzięki czemu czytelnik otrzymuje pełen obraz historii jego życia, pierwszoosobowa narracja bezwzględnie zaś obnaża tkwiące głęboko w sercu Toma uczucia, jego myśli i opinie, które przez wieki zdążył w sobie wyrobić. Nieprzypadkowo więc od pierwszych stron kibicujemy bohaterowi, z pełnym zaangażowaniem śledząc jego losy. Prostolinijność i dobroć Toma widoczna jest w jego gestach i codziennych zachowaniach. To bezsprzecznie człowiek o dobrym sercu, którego największym przekleństwem jest czas i tęsknota za tym, co minęło. 

„Jak zatrzymać czas” to piękna, mocno refleksyjna powieść. Inteligentna i przejmująca. Niezapomniana i wyjątkowa. W mojej opinii historia powinna doczekać się wspaniałej ekranizacji z gwiazdorską obsadą. Zdecydowanie polecam.
Ocena: 8/10

Oficjalna recenzja dla portalu Sztukater:
https://sztukater.pl/
 


 


7 komentarzy:

  1. Ta książka wydaje się zawierać w sobie wszystko to, co cenię i czego szukam w książkach.:)

    OdpowiedzUsuń
  2. Na razie nie mam na nią wielkiej ochoty.

    OdpowiedzUsuń
  3. Lubię, gdy dana książka wywołuje we mnie tyle refleksji.

    OdpowiedzUsuń
  4. Mi również bardzo przypadł do gustu :)

    OdpowiedzUsuń
  5. Nie kojarzę, lecz nie mówię jej nie 😁

    OdpowiedzUsuń
  6. Bardzo lubię książki, które zmuszają mnie do głębszych refleksji, wiec myśle, ze będzie to książka idealna dla mnie! ;)

    OdpowiedzUsuń